به نظر شما  علت رعایت نکردن حقوق زنان در گذشته و یا حتی حال  چه می باشد؟

رعایت نکردن حقوق زنان بر می گردد  به جهل و نادانی جامعه نسبت به حقوق اجتماعی افراد ،یعنی کسانی که حق و حقوق زنان را رعایت نمی کنند علاوه بر نداشتن سواد شخصی معلومات کامل دینی هم ندارند چرا که اگر شناخت کامل از دین داشته باشند علاوه بر احترام ،حق هم نوع خود رابه طور کامل رعایت می کنند و موجبات رضایت و خرسندی را فراهم می کنند چرا که در تاریخ بشر و مکاتب فکری که در ادوار مختلف وجود داشته اسلام تنها مکتب و دینی بوده و است که به انسانها خصوصاً زنان توجه کامل داشته و آنان را از حق وحقوق مساوی با مردان بهره مند ساخته و عدالت کامل را بین زن ومرد رعایت کرده است .اسلام در میدان جهاد در میدان حج در میدان علم وتحصیل هیچ محدودیتی برای زن قائل نشده و با تاکید بر حفظ زینت که همان حجاب است ونوعی حفظ حقوق  برای زنان است حضور او را در تمامی عرصه ها لازم دانسته، محدودیت  در اسلام وجود ندارد اما نظم به طور مطلق وجود دارد .کسی نمی تواند رعایت نکردن حقوق زنان را به  اسلام نسبت دهد .اول باید اسلام را بشناسیم و بعد قضاوت کنیم زنان جامعه ما باید به حق وحقوق اجتماعی اسلامی خود آگاه شوند و جایگاه واقعی خود را دریابند و زیر بار ظلم نروند .

چرا حضور زنان بلوچ در صحنه اجتماعی -سیاسی کمرنگ تر از مردان بلوچ است ؟

حضور زنان در اجتماع کاملاً مفید و به جا است در اسلام به زنان حق شرکت در امور سیاسی اعطا شده است تاریخ نشان می دهد که در دوران پیامبر (ص)زنان در بیعه (پیمان وفاداری)شرکت می کردند همانطور که گفتم در اسلام محدودیت وجود ندارد اما نظم وجود دارد امروز وقتی به تمام نظام های موجود در دنیا نگاه کنیم نظامی را موفق می بینیم که در آن برنامه ای دقیق و منظم وجود داشته باشد و در آن چه زنان و چه مردان از لحاظ روحی ،روانی،عاطفی وجسمی در صحت و سلامت کامل به سر برند ودر کنار هم به صورت جمعی فعالیت کنند. زنان چه بلوچ و چه غیر بلوچ وقتی به مسئولیت های مهم و شخصی خود درخانواده رسیدگی کنند هیچ مانع و محدودیتی برای فعالیت آنها در اجتماع وجود نخواهد داشت ولی اگر انسان  وظیفه شخصی اش را به خاطر فعالیت اجتماعی نادیده بگیرد آن وقت بی نظمی به وجود می آید و این بی نظمی به ضرر کل جامعه خواهد بود چراکه زنی که در درجه اول وظیفه اش تربیت فرزندانش چه دختر چه پسر است باید دارای عاطفه باشد و از لحاظ جسمی و روحی سالم باشد چرا که تربیت کننده و پرورش دهنده افراد جامعه است فرزند در دوران طفولیت نیاز به شیر مادر دارد ولی این مادر اگر به علت مشغله زیاد وقت نکند که به او شیر بدهد  و از شیر خشک برای سیر کردن شکم فرزند خود استفاده کند ظلمی بزرگ را نسبت به طفل خود مرتکب شده است .پس زنان باید این موارد را هم به طور جدی در نظر بگیرند .

چرا عده ای از مردان بلوچ مخالف تحصیل دخترانشان در مقطع دانشگاه هستند ؟

(یعنی از لحاظ شرعی صحیح نمی دانند)

بله متاسفانه عده ای از مردان جامعه ما با سوء استفاده از نام اسلام مانع ورود دختران خود به محیط علمی دانشگاه می شوند در اسلام محدودیتی در زمینه کسب علم وتحصیل وجود ندارد برای حل این مشکلات باید یک نگاهی به کل سیستم (جامعه) داشته باشیم ، اگر جامعه ای نظم داشته باشد یعنی به فکر پیشرفت و ترقی عموم باشد باید بهانه را از عده ای که تحت نام اسلام مانع ورود  فرزندان دختر خود به دانشگاه هستندبگیرد جامعه می تواند با صرف هزینه بیشتر  به تفکیک و جداسازی فضای آموزشی دانشگاه بپردازد چراکه این دسته از افراد دوست ندارند در محیط درس وتحصیل دخترانشان استاد و همکلاسی مرد که همانا نامحرم هستند وجود داشته باشد و از اختلاط احساس خطر می کنند

چرا دربیشتر خانواده ها بین فرزند دختر و پسر تبعیض و تفاوت قائل می شوند و حتی بعضی از افراد تا آنجا پیش می روند که به خاطر داشتن فرزند پسر بیش از دو و یا سه همسر اختیار می کنند و دلیلشان حفظ و پایداری نسل است نظر شما در این باره چیست؟

اسلام هرگز بین دختر و پسر فرقی نگذاشته است در اسلام جایگاه هر انسانی مشخص است هم پسر هم دختر در نزد خداوند یکسان هستند و ملاک برتری تقوا و ایمان است نه جنسیت، وکسانی که با این بهانه چند همسر انتخاب می کنند دلیل روشن و قانع کننده ای ندارند مردم باید قدرت دید و درک خود را زیاد کنند به زندگی پیامبر (ص)هم نگاهی داشته باشند  که آن حضرت تا چه حد به دخترش فاطمه (س) بها میداد طوری که حضرت فاطمه(س) را پاره تن خود می دانست و کسانی که فرزند پسر را پایداری و بقاء نسل خود می دانند باید توجه کنند که همان فرزند پسر  از مادر یعنی زن متولد می شود همان شخصی که بهشت در زیر قدم هایش است و هر شخصی چه مرد چه زن باید از مسیر مادر و از طریق مادر وارد بهشت شود ،درجامعه باید آگاهی بخشی شود تا افکار بسته ای از این قبیل باز شود

نظر شما در رابطه با پدیده چند همسری با توجه به این آیات قرانی چیست:سوره احزاب آیه 4:خداوند در درون یک مرد دو قلب قرار نداده ،سوره نساءآیه 3:و اگر می ترسید که نتوانید عدالت برقرار کنید پس تنها یک همسر انتخاب کنید (برابر این آیه کریمه حتی ترس از ناتونی در برقراری عدالت موجب انصراف از ارتکاب این عمل خواهد شد ،سوره نساء آیه 129:و نخواهید توانست بین زنان عدالت بر قرار کنید هر چند که به این کار تمایل شدید داشته باشید.

چند همسری به طور کلی در قرآن تامرز چهار نفر حلال و صحیح است اسلام برای کسانی که توان اداره خانواده را داشته باشند و بتوانند عدالت را رعایت کنند برای جلوگیری از انحرافات مسیر را باز گذاشته و این بستگی به خود فرد دارد که ببیند آیا توانایی برقراری عدالت را بین همسران خود دارد یا نه،اگر کسی حس کند که این توانایی را ندارد پس باید طبلق آیه 3 سوره نساء از انجام این عمل منصرف شود.

نظر شما در رابطه با عدم ثبت محضری ازدواج در بلوچستان که در بعضی موارد باعث جدایی و کدورت در بین زوج ها شده چیست؟چه توصیه ای به زوجهای جوان می کنید.

ثبت محضریک حق مدنی است چرا که علاوه بر اطمینان خاطر ،زوجهای جوان می توانند از مزایای ثبت ازدواج از قبیل گرفتن وام و .. . استفاده کنند توصیه من به زوجین این است که ثبت ازدواج حتماً صورت بگیرد ،یک طرف این قضیه یعنی عدم ثبت ازدواج بر می گردد به مشکل در اجرای این حق مدنی ،که اولاً باید مراکز ثبت ازدواج توسعه پیدا کند و ثانیاً مراکز رسمی ثبت ازدواج تبدیل به بقالی نشود مثلاً بعضی از مراکز پول زیادی برای ثبت کردن دریافت می کنند که واقعاً حقوق ماهیانه بعضی از جوانان ممکن است آن قدر نباشدکه هزینه ثبت را بپردازد و اگر فرد خود نخواهد که ازدواجش ثبت شود حتماً ریگی به کفش دارد   و در اینجا خود زنان باید هوشیار باشند ضمن کسب آگاهی نسبت به حق وحقوق خود به این امر کم توجهی نکنند .

نظرتان در مورد بحث طلاق خصوصاً سه طلاقه چیست؟

طلاق ثلاثه کاملاً اشتباه می باشد در کل در اسلام خود طلاق یکی از منفورترین و ممنوع ترین اعمال است وقتی انسان ناچار شود و به بن بست مطلق برسد و زندگی واقعاً برایش غیر قابل تحمل شود یعنی یک درجه از خود کشی پایین تر ،آن وقت می تواند گزینه طلاق را انتخاب کند آن هم طلاق معمولی در ضمن طلاق مرحله دارد و در واقع نوعی تنبیه برای مرد و زن است و طلاق ثلاثه کاملاً مردود است هیچ آدم عاقلی این عمل بی منطق را مرتکب نمی شود مگر شخص دیوانه حال می خواهد در هر پست و مقام و جایگاهی باشد ملا،مولوی رییس جمهور و....خداوند به هر انسانی اختیار و اراده داده است درصدی از مردان که ان قدر سست و ضعیف هستند و با کوچکترین مشکل کاسه کوزه را با سه طلاق به هم میریزند با این عمل خود تنبیه بزرگی می شوند این درصد نه علم وسواد دارند نه شناخت درست از دین!از نظر اسلام اگر زن وشوهر دچار مشکل شدند باید با گفت وگو ،نصیحت و زبان خوش به تفاهم برسند نه اینکه با کوچک ترین مشکل طلاق را انتخاب کنند .

نظرتان در مورد روابط دختر و پسر در قبل از ازدواج چیست؟

شناخت قبل از ازدواج بسیار خوب است (تحت شرایطی خاص  ) روابط دختر و پسر قبل از ازدواج نباید ابزاری برای انحراف باشد چراکه بعضی از افراد به بهانه ازدواج در جاهای مختلف اقدام به خواستگاری کرده و به نوعی در صدد سوء استفاده از دختران جوان بوده اند این رابطه به قصد ازدواج باید دارای رنگ و بویی اسلامی باشد و از این لحاظ شناخت دختر و پسر قبل از ازدواج خوب است که بعد ها دچار مشکلات متعدد از جمله طلاق نشوند

همان طور که در جریان هستید امروز آمار دختران فراری و خودکشی نسبت به گذشته دو برابر شده شما چه پیشنهادی برای حل و پیشگیری از این معضلات اجتماعي  دارید؟  

ما از آمار دختران فراری چه  بلوچ و چه غیر بلوچ بی اطلاع نیستیم متاسفانه در خانواده های امروزی چشم و هم چشمی زیاد شده است توقعات بالا رفته است و از طرفی تعلیمات دینی و اجتماعی به طور کامل  در کار نیست ،کانون گرم خانواده به علت مشاجرات والدین تبدیل به جهنم شده که زندگی را برای آن دختران جوان بسیار دشوار و غیر قابل تحمل کرده  است و از طرفی ایمان این قشر (دختران فراری )هم ضعیف است چرا که اگر شخصی ایمان داشته باشد در مقابل مشکلات و سختی ها صبر می کند و فوراً فرار را به عنوان علاج درد های خود انتخاب نمی کند باید این مشکلات و مسائل ریشه یابی شود و به طور اصولی بررسی شود تنها با سخنرانی و پشت تریبون فریاد زدن این مشکلات حل نمی شود باید مردم یعنی همه اقشار جامعه به صورت جمعی همکاری و چاره اندیشی کنند خصوصاً خانواده ها ،والدین باید محیط خانه را از نابسامانی و هرج و مرج دور نگه دارند تا دخترانشان خواسته یا ناخواسته آواره خیابانها نشوند .ودر مورد خود کشی زنان هم بگویم که عملی بسیار اشتباه و نابخشودنی است ،اقبال می گوید :اگر زمانه با تو نمی سازد تو با زمانه ستیز ،این گفته تنگ نظران است که میگوید اگر زمانه با تو نمی سازد تو با زمانه بساز!عزیزان ما برای اصلاح و آبادانی  آمده ایم نه برای تخریب و شکست ما باید همیشه به این فکر کنیم که چه کسی هستیم برای چه آمده ایم به کجا خواهیم رفت هرکسی خود راشناخت خدارا خواهد شناخت ،حضرت محمد(ص) شخصی بود که در راه دین و مقدسات اسلامی بسیاری از سختی ها و مشکلات را در بدترین شرایط طاقت فرسا تحمل کرد ولی تسلیم زور و ستم نشد الگوی ما باید پیامبر و اصحابش باشد ،عمل خود کشی چه برای زن و چه برای مرد گناهی بزرگ است کسانی که دست به خود کشی می زنند از اهل جهنم خواهند بود حتی خواندن نماز جنازه بر انان  حرام  خواهد بود انسان باید در مقابل مشکلات و سختی ها بایستد انسان باید ایمانی قوی داشته باشد تا او را در مقابل وسوسه هاي شيطاني حفظ كند  

شما تصور کنید که دختری هستید متعلق به یک خانواده مرد سالار کاملاً سنتی ،که با انواع بی عدالتی ،محدودیت و اجبار روبه رو هستید مثل خیلی از دختران که در نقاط مختلف این استان در این شرایط به سر می برند ،اولین کاری که انجام می دادید برای فرار از این بحران ؟

جناب مولوی احمد نارویی لبخندی زد و با لحن شوخی گفت بلا تشابه من!....  سپس ادامه داد که اگر این سوال را از یک خانم هم بپرسند که اگر به جای یک آقا بودید...باید او هم فوراً بگوید دور از جانم بلا تشابه  من ..وسپس با خنده گفت اگر من به جای آن دختر می بودم مقاومت می کردم مکثی کوتاه کرد به چه صورت مقاومت می کردید ؟وی ادامه داد که خداوند به انسان عقل و اراده و اختیاربخشیده است من به کمک عقل ومنطق با پدر و برادر و..صحبت می کردم  اول اسلام را به طور کامل می شناختم و با توجه به معلومات دینی کامل سعی در توجیه و تفهیم اطرافیان می کردم نه خود کشی می کردم و نه فرار،فكر می کنم استقامت با زبان منطق بهترین راه فرار از این بحران است.

در زبان بلوچی به زنان عاجزه می گویند ،تصور عموم از کلمه عاجزه نسبت دادن صفاتی چون ناتوانی و عاجزی به زنان در امور مختلف است دیدگاه شما در اینباره چیست؟

بله در زبان بلوچی به زنان عاجزه می گویند عاجزه یک کلمه عربی است که معنی اش یعنی عاجز بودن !

چون زن به طور فطری و بر اساس خلقت از نظر جسمانی نسبت به مرد ضعیف تر است و این یک حقیقت کاملاً روشن است ولی این ضعف فیزیکی دلیل برتری جنسیت مرد بر زن نیست در طول تاریخ بوده اند زنانی که درایت و هوشیاری آنان دو برابر مردان بوده ودر جایی که مردان نمی توانستند مسئله ای را حل کنند زنان با هوش و ذکاوت خود گره از آن مسئله می گشودند ، زن در دین اسلام جایگاه ویژ ه داشته و دارد به عنوان مثال حضرت فاطمه (س)بانویی که آگاهی و شعو ر و درک او به اندازه ای بالا بود که حضرت علی(ع) و اشخاصی چون حضرت ابوبکر (رض)و حضرت عمر(رض) در بعضی امور با وی مشورت می کردند و راهنمایی می گرفتند و یا شجاعت و شایستگی حضرت هاجره که امروز تمام حاجیان چه مرد چه زن با هر سمت و پستی به دنبال قدم های آن حضرت بین صفا و مروه میدوند پس ببینید که زن از چه جایگاهی برخوردار بوده و است به نظر من اگر زنان واقعاً از کلمه عاجزه متنفرند و نسبت به این کلمه حساس اند باید با عمل خود این تنفر را اثبات کنند یعنی خود زنان باید با اندیشه و عمل خود افکار عمومی جامعه را تغییر دهند زنان باید به خود باوری برسند تا عموم مردم هم آنهارا باور داشته باشند

در نهایت چه پیشنهاد و پیامی برای دختران و زنان جامعه مان دارید؟

فرزندان و خواهران من نسبت به دین و ایمان توجه کامل داشته باشند قرآن را فرا گیرند هم از نظر لفظی و هم معنا ،اصول قرآنی را در زندگی خود پیاده کنند ضمن فراگیری علوم روز به یادگیری مسائل دینی که بستری مناسب برای حفظ سلامت و عفت است روی بیاورند ،سعی کنند حق و حقوق همنوعان خود را رعایت کنند تا حق و حقوق خودشان نیز رعایت شود بعضی خواهران کم لطفی بعضی اشخاص را که بیشتر منافع شخصی شان هستند را به گردن اسلام می اندازند خواهشی که دارم اسلام را کامل بشناسند و آگاهی بخشی کنند چرا که دین ما کامل ترین دین دنیاست و از همه مهمتر به عنوان یک انسان معلم انسانیت باشند در همه ابعاد زندگی .

چه پیامی برای مردان جامعه مان دارید؟

سنگ زیربنای زندگی زنان هستند و مردان هر پیشرفتی را که در هر زمینه ای داشته اند آن موفقیت را با همکاری و همیاری زنان کسب کردند مردان جامعه ما باید با شناخت کامل دین حق و حقوق زنان را رعایت کنند و بستر تعلیم وتعلم را برای زنان فراهم کنند تا جامعه ای آباد و باسواد و مومن  داشته باشیم .

نشريه با نوكاني توار:جناب مولوی احمد از اینکه وقت گرانبهایتان را در اختیار نشریه بانوکانی توار و سایر اعضای کمیسیون بانوان انجمن صدای عدالت گذاشتید بسیار سپاس گزار و ممنون هستیم  به امید موفقیت و پیروزی شما و سایر علمای روشنفکر این مرز وبوم امیدوارم بازهم راجع به مسائل مختلف جامعه با شما ديدارو ملاقات هایی داشته باشیم.

من هم به نوبه خود از شما و مجموعه کمیسیون بانوان این قشر فعال و روشن فکر جامعه تشکر و قدردانی می کنم و به امید دیدارها و نشستهای بعدی .خداوند یار ونگهدارتان....